Ciało obce w ranie, jest sytuacją w której dochodzi do przerwania ciągłości tkanek oraz pozostania danego przedmiotu w organizmie. Na szpitalne oddziały ratunkowe trafiają najczęściej osoby z ciałami obcymi w oku. Natomiast zdarzają się również osoby z przedmiotami penetrującymi w głąb skóry.
Postępowanie w obecności ciała obcego
W pierwszej kolejności powinniśmy skupić się na tamowaniu krwawień. Warto w tym miejscu również wspomnieć o bezpieczeństwie własnym . Obecność krwi = rękawiczki. W przypadku ran kończyn, których nie udaje się bezpośrednio ucisnąć rany bądź ucisk bezpośredni nie spełnia swojej funkcji należy użyć opaski uciskowej (stazy taktyczej). Opaska uciskowa może być bezpiecznie stosowana do dwóch godzin, niemniej powinniśmy ją rozważyć gdy inne opcje nie są skuteczne i krwawienie zagraża życiu. Tak samo należy postąpić w przypadku amputacji. Ciała obce najczęściej ograniczają wypływ krwi, dlatego nie należy ich wyciągać! Wyciągając ciało obce możemy również pogłębić uszkodzenia ścięgien bądź nerwów. W sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia należy wezwać zespół ratownictwa medycznego (ZRM). Takie sytuacje będą związane z ciałem obcym penetrującym okolice brzucha, szyi, klatki piersiowej bądź związane z nasilonym krwawieniem. Konsultacji na szpitalnym oddziale ratunkowym będą napewno wymagać rany brudne, zanieczyszczone, w elementami szkła, chociażby w celu odnowienia statusu szczepień przeciwko tężcowi. W celu ustabilizowania wbitego przedmiotu można wykorzystać dwie rolki bandaża, jak pokazano na zdjęciu wyżej.
Pierwsza pomoc w 6 krokach:
- Nie wyciągaj ciała obcego!
- Bezpieczeństwo własne – ocena otoczenia, rękawiczki.
- Wezwij pomoc w przypadku stanu zagrożenia życia lub zdrowia.
- Zatamuj krwotok zagrażający życiu i zdrowiu.
- Zabezpiecz ciało obce przed przemieszczeniem.
- Wspieraj poszkodowanego, w oczekiwaniu na pomoc. Przygotuj się na przyjazd ZRM.
Ciało obce w oku
Najczęstsze ciała obce obejmują opiłki, piasek czy elementy szkła. Objawiają się uczuciem ciała obcego w oku, łzawieniem, bólem i trudnością w mruganiu. Najczęściej w wyniku pracy przy obróbce metalu, bez zachowania środków ostrożności bądź podczas aktywności ruchowej. Postępowanie obejmuje obfite wypłukanie worka spojówkowego bieżącą wodą bądź solą fizjologiczną (0,9% Nacl). Jeżeli ciało obce jest widoczne w okolicy worka spojówkowego, można podjąć próbę wygarnięcia wykorzystując zwilżoną gazę bądź patyczek higieniczny. Jeżeli ciało obce jest ufiksowane, wbite w gałkę oczną, w okolicę rogówki zgłoś się po pomoc na Szpitalny Oddział Ratunkowy. Podobnie należy postąpić w przypadku nie znalezienia ciała obcego, nasilonego bólu czy zaburzeń widzenia. W przypadku oparzenia chemicznego oka należy obficie wypłukać oko przez co najmniej 20-30 minut, uważając aby nie skontaminować drugiego. Można w tym celu wykorzystać specjalną płuczkę, dostępną często w zakładach pracy. Poszkodowanego należy skierować na konsultację specjalistyczną w trybie pilnym.1
Podsumowanie
Podsumowując, ciała obce powinny zostać ustabilizowane i nie powinno się podejmować próby ich usunięcia w warunkach poza szpitalnych. Każdorazowo należy pamiętać o swoim bezpieczeństwie oraz o tym co zabija poszkodowanego czyli krwawienie i niedotlenienie (niedrożność dróg oddechowych). Zaopatrywanie ran nie należy do trudnych niemniej warto wcześniej przećwiczyć tą procedurę na kursie pierwszej pomocy.
- https://www.prc.krakow.pl/wytyczne2021/rozdz8.pdf
↩︎